توسعه پايدار را مي‌‌توان جمع اضداد نام نهاد؛ افزايش رفاه در عين بهره‌برداري متناسب با ظرفيت‌هاي محيطي. با توجه به افزايش روز افزون زمين كه اينك از مرز 6 ميليارد و 800 ميليون نفرگذشته است (پيش‌بيني مي‌شود در سال 2050 از مرز 9ميليارد و 300 ميليون نفر نيز بگذرد)، فراهم آوردن امكاناتي كه موجب رفاه بيشتر آنان باشد و كيفيت زندگي‌شان را تعالي بخشد، و در عين حال محيط‌زيست آسيب نبيند، بسيار بعيد مي‌نمايد.

 با اين حال نمي‌توان توسعه پايدار را عبارتي بي‌معنا دانست. تمامي كشورهاي در حال توسعه به دنبال پيشرفت بيشتر هستند و در اين راه از هيچ تلاشي فروگذار نخواهند كرد، از سوي ديگر كشورهاي توسعه يافته براي حفظ فاصله خود با سرزمين‌هاي موسوم به جنوب نيز از حركت باز نخواهند ماند. در اين ميان آنچه قرباني اين مارتن ناتمام مي‌شود محيط‌زيست و منابع طبيعي خواهد بود. در خوش‌بينانه‌ترين حالت مي‌توان پيش‌بيني كرد با اعمال موازين توسعه پايدارف منابع ديرتر به اتمام برسد و البته اميدوار بود كه با پيشرفت تكنولوژي روش‌هاي نويني به دست آيد تا با استفاده حداقل از منابع، حداكثر منافع حاصل شود.

به هر حال توسعه پايدار در كشوري نظير ايران بي‌معناست، اين عبارت نيازمند نگرشي سيستم‌محور است و نه فردمحور. فرايندي است كه تصميمگيران را ياري مي‌دهد تا بهترين و عاقلانه‌ترين تصميم را براي حفظ منافع ملي اتخاذ كنند. اما در سرزمين‌هايي كه «دانايِ كل» راويِ تماميِ داستان است، يك تنه تصميم مي‌گيرد و براي به كرسي نشاندن آن تصميم هر نظريه كارشناسي تاييد شده‌اي را به گوشه‌اي وامي‌نهد، توسعه پايدار در حد شوخي كم‌مايه‌ است براي دلخوشي دوستداران محيط‌زيست و البته اقتصاد.

نكته مهمي كه پيوسته به فراموشي سپرده مي‌شود اين است كه توسعه پايدار يك نگرش زيست‌محيطي‌ صرف نيست؛ نظريه‌اي است كه پيش از محيط‌زيست به اقتصاد و وضعيت زندگي مردم نيز تاكيد مي‌ورزد.

براي آگاهي بيشتر با مفاهيم توسعه پايدار اينجا را بخوانيد.

براي آشنايي با تاريخچه توسعه پايدار اينجا را ببينيد (اشاره به كنفرانس استكهلم).

پي‌نوشت: يكي از خوانندگان ضمن ارسال نظري كه بخشي از آن درست است، به نكته جالبي اشاره كرده و آن مبتكر واژه توسعه پايدار است. دكتر گرو هِلم برانت‌لند، او سمت‌هاي مختلفي داشته است، وقتي در سن 41 سالگي به نخست‌وزير كشور نروژ رسيد، جوان‌ترين فردي بود كه اين سمت نصيبش شد و در عين حال تنها نخست‌وزير زن اين كشور نيز به شمار مي‌رود (خلال سال‌هاي 90 تا 96 نيز نخست‌وزير نروژ شد. او به درخواست دبير كل سازمان ملل در سال 1983، كميسيون جهاني محيط‌زيست و توسعه را پايه‌گذاري كرد و رياست آن را به عهده گرفت و نام آن را كميسيون توسعه پايدار نهاد. او در سال 98 دبيركل سازمان جهاني بهداشت شد و باز نخستين زني بود كه به اين مقام دست ‌يافت (براي آگاهي بيشتر اينجا را بخوانيد).